ASEAN 2020: Những dấu ấn nổi bật của Hội nghị cấp cao ASEAN 36

ASEAN 2020: Những dấu ấn nổi bật của Hội nghị cấp cao ASEAN 36

          Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 và các hội nghị liên quan diễn ra trong ngày 26-6-2020 đã thành công tốt đẹp. Đây là hội nghị cấp cao thường kỳ của ASEAN được tổ chức trực tuyến lần đầu tiên trong lịch sử 53 năm qua của ASEAN. Diễn ra trong bối cảnh đại dịch COVID-19 vẫn đang diễn biến phức tạp, các hội nghị trong khuôn khổ cấp cao lần này đều diễn ra dưới hình thức trực tuyến và đạt được sự thống nhất cao trong nhiều vấn đề quan trọng.
* ASEAN 36 thảo luận 5 nhóm vấn đề quan trọng
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 diễn ra trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát và diễn biến phức tạp trong khu vực và trên thế giới, ảnh hưởng lớn đến các hoạt động Năm Chủ tịch ASEAN 2020 của Việt Nam. Nhiều hội nghị của ASEAN đã phải tạm hoãn hoặc lùi thời gian tổ chức, trong đó có Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN-Hoa Kỳ (dự kiến vào tháng 3-2020) và Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 (lùi đến tháng 6-2020)… Tuy nhiên, phát huy tinh thần “Gắn kết và Chủ động thích ứng”, trong vai trò Chủ tịch, Việt Nam đã dẫn dắt ASEAN ứng phó hiệu quả với dịch COVID-19, chủ trì nhiều hội nghị trực tuyến đạt hiệu quả tích cực, góp phần duy trì đà hợp tác của ASEAN. 
Trong bối cảnh đó, Hội nghị Cấp cao ASEAN 36 lần này tiếp tục là dịp để Việt Nam và các nước thành viên cùng trao đổi, thảo luận các biện pháp để xây dựng Cộng đồng, củng cố đoàn kết, thống nhất, tăng cường tương trợ lẫn nhau, nâng cao hiệu quả hợp tác, tập trung triển khai các ưu tiên, sáng kiến trong năm 2020, nâng cao sự chủ động của ASEAN trước thách thức khu vực và quốc tế hiện nay trong đó có dịch COVID-19. 
Chủ trì cuộc họp báo quốc tế thông báo về kết quả của hội nghị diễn ra vào tối ngày 26-6, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tuyên bố Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 đã thành công tốt đẹp và khẳng định đây là lần đầu tiên trong hơn nửa thế kỷ, Hội nghị Cấp cao thường kỳ của ASEAN được tổ chức theo hình thức trực tuyến. Tất cả các thành viên đại diện cho lãnh đạo các nước ASEAN đều có mặt đông đủ và đã có sự thống nhất, đồng thuận rất cao về những vấn đề quan trọng trong nội khối ASEAN.
Tại Cấp cao ASEAN 36 lần này, trên tinh thần thân thiện và hợp tác, các nước thành viên ASEAN đã bàn thảo nhiều vấn đề quan trọng, với 5 trọng tâm:
Một là, tập trung kiểm soát đại dịch COVID-19 và chủ động đẩy mạnh phục hồi kinh tế- xã hội, hợp tác nội khối.
Hai là, tiếp tục xây dựng Cộng đồng vững mạnh theo các mục tiêu đã đặt ra cho năm 2020. Đến nay đã có 96% số dòng hành động xây dựng Cộng đồng đang được tích cực hợp tác triển khai và định hướng Tầm nhìn ASEAN sau năm 2025.
Ba là, mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ đối ngoại của ASEAN với các đối tác trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, hợp tác cùng có lợi, đề cao vai trò trung tâm của ASEAN.
Bốn là, các nhà lãnh đạo ASEAN đều khẳng định gìn giữ môi trường hòa bình, ổn định cho hợp tác phát triển bền vững, thịnh vượng cho mọi người dân.
Năm là, ASEAN đề cao tinh thần thiện chí và tuân thủ luật pháp, nhất là luật pháp quốc tế trong giải quyết những khác biệt tại khu vực.

Ngoài ra, các nhà Lãnh đạo ASEAN cũng đã bàn sâu, thảo luận kỹ về những diễn biến gần đây trong tình hình quốc tế và khu vực, kể cả những vấn đề nổi cộm trong khu vực châu Á và quốc tế. Lãnh đạo các nước ASEAN nhất trí tiếp tục thúc đẩy hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn; tuân thủ luật pháp quốc tế thông qua đối thoại, hợp tác, tuân thủ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982). Các nước thành viên ASEAN kêu gọi các bên kiềm chế, tránh làm phức tạp thêm tình hình, thực hiện đầy đủ quy định quốc tế, đặc biệt Tuyên bố về Ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) và sớm khôi phục đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, UNCLOS 1982. Các nước thành viên ASEAN mong muốn vấn đề bang Rakhine (Myanmar) được giải quyết trên tinh thần nhân đạo, vấn đề bán đảo Triều Tiên, Palestine-Israel... được giải quyết. Theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, tinh thần tại hội nghị lần này là đoàn kết, thống nhất trong việc đánh giá, đưa ra những biện pháp hòa bình, hữu nghị, thảo luận và tuân thủ luật pháp.
Riêng đối với dịch bệnh COVID-19 đang diễn ra, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao kết quả chống dịch trong các nước ASEAN. Hiện ASEAN là khu vực có tỷ lệ tử vong thấp, phần lớn hiện nay dịch bệnh đã được kiểm soát. Điển hình là Việt Nam trong 71 ngày liên tiếp, Thái Lan trong hơn 1 tháng liên tiếp không ghi nhận ca nhiễm mới trong cộng đồng. Một số nước bị ảnh hưởng nặng như: Singapore, Malaysia… thì đang kiểm soát tốt tình hình; số người lây nhiễm giảm; đang thiết lập trạng thái “bình thường mới”. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, cuộc chiến chống dịch COVID-19 là nỗ lực lớn của các nước ASEAN. Qua đại dịch COVID-19, có thể thấy rõ rằng ASEAN đã thể hiện được sức mạnh Cộng đồng, là lực lượng trung tâm, trưởng thành và tự tin chèo lái khu vực vượt qua khó khăn lớn chưa từng có, vì hòa bình, ổn định và phồn vinh chung.
* Nhiều hội nghị quan trọng khác trong khuôn khổ ASEAN 36
Trước đó, trong khuôn khổ của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 này, ngoài phiên họp toàn thể diễn ra vào buổi sáng ngày 26-6, vào buổi chiều cùng ngày cũng đã diễn ra nhiều phiên đối thoại trực tuyến gồm: Đối thoại đặc biệt của lãnh đạo cấp cao ASEAN về trao quyền cho phụ nữ trong thời đại số; Đối thoại giữa lãnh đạo các nước ASEAN với đại diện Đại hội đồng Liên nghị viện ASEAN (AIPA); Đối thoại giữa lãnh đạo các nước ASEAN với Thanh niên ASEAN; và Đối thoại giữa lãnh đạo các nước ASEAN với Hội đồng Tư vấn kinh doanh ASEAN (ASEAN-BAC).
- Tại Phiên họp toàn thể của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36, các nhà Lãnh đạo ASEAN đã ra Tuyên bố Chủ tịch về kết quả Hội nghị Cấp cao ASEAN 36; thông qua Tuyên bố “Tầm nhìn về ASEAN gắn kết và chủ động thích ứng: Vượt lên các thách thức và duy trì tăng trưởng”; và Tuyên bố ASEAN về Phát triển nguồn nhân lực cho một thế giới công việc đang đổi thay và ghi nhận 9 văn kiện khác.
          - Tại Phiên đối thoại đặc biệt của các Nhà Lãnh đạo ASEAN về tăng quyền năng cho phụ nữ trong thời đại số, đã có sự tham gia của các nhà lãnh đạo ASEAN và các đối tác, cùng khách mời là Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Thủ tướng Niu Zealand Jacinda Arden, Tổng Thư ký ASEAN Lim Jock Hoi, Thư ký điều hành Ủy ban Kinh tế Xã hội châu Á-Thái Bình Dương của Liên hợp quốc (UNESCAP) Armida Salsiah Alisjahbana, Phó Chủ tịch thường trực Quốc hội Việt Nam, Trưởng Đoàn đại biểu AIPA Việt Nam Tòng Thị Phóng...
          Phiên họp này có chủ đề là: "Hành động mạnh mẽ hơn vì sự tham gia của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo chính trị trong một thế giới biến động và bất ổn". Đây là sáng kiến do Việt Nam đề xuất nhằm kỷ niệm 25 năm thông qua Tuyên bố và Cương lĩnh Bắc Kinh về thúc đẩy các quyền của phụ nữ. Hoạt động này nhằm khẳng định cam kết của ASEAN trong thực hiện đầy đủ, hiệu quả các mục tiêu đề ra trong Cương lĩnh Bắc Kinh; thúc đẩy bình đẳng giới, nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế-xã hội và hợp tác ASEAN. 
Các đại biểu tham dự đã tập trung thảo luận việc tạo điều kiện để phụ nữ tham gia một cách sáng tạo, đổi mới trong tất cả các tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN trên cả ba trụ cột về chính trị-an ninh, kinh tế, văn hóa-xã hội…
- Tại Phiên đối thoại của Lãnh đạo các nước ASEAN với Đại hội đồng Liên Nghị viện ASEAN (AIPA), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch AIPA-41 đã dẫn đầu phiên họp, Phó Chủ tịch thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng tham dự Phiên đối thoại này với tư cách là Trưởng đoàn đại biểu Việt Nam tại AIPA. Các Lãnh đạo Chính phủ ASEAN và Lãnh đạo Quốc hội các nước ASEAN đã khẳng định tiếp tục phối hợp chặt chẽ để giữ vững đà liên kết, đẩy mạnh tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, vượt qua khó khăn, thách thức của dịch bệnh, phục hồi và phát triển bền vững, hướng tới một cộng đồng ASEAN gắn kết và liên kết chặt chẽ, phát huy vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực đang định hình, chủ động thích ứng với các thời cơ và thách thức.
- Tại Phiên đối thoại giữa Lãnh đạo các nước ASEAN và đại diện Thanh niên ASEAN, lãnh đạo các nước ASEAN đã đối thoại với đại diện Thanh niên ASEAN, được các nước thành viên ASEAN đề cử, về thúc đẩy sự tham gia của thanh niên trong xây dựng Cộng đồng.
Các nhà Lãnh đạo ASEAN đã bày tỏ mong muốn thế hệ trẻ của ASEAN sẽ phát huy sự nhiệt huyết, năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, đảm nhận trọng trách để góp phần vào nỗ lực chung ứng phó dịch COVID-19 cũng như quá trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Đáp lại sự quan tâm và mong muốn lắng nghe từ phía các nhà Lãnh đạo, đại diện Thanh niên ASEAN đã khẳng định sẵn sàng đón nhận trọng trách và tiếp tục đóng góp tích cực vào triển khai hiệu quả các Kế hoạch Tổng thể trên ba trụ cột Cộng đồng.
- Tại Phiên đối thoại giữa lãnh đạo các nước ASEAN với Hội đồng Tư vấn kinh doanh ASEAN (ASEAN-BAC), các đại diện doanh nghiệp khẳng định sẵn sàng chia sẻ khó khăn và đồng hành cùng Chính phủ để triển khai các kế hoạch ứng phó và phục hồi trước những tác động của COVID-19.
Trong khi đó, Lãnh đạo các nước ASEAN cam kết hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vượt qua những tác động tiêu cực của dịch COVID-19; đồng thời, kêu gọi các doanh nghiệp đồng hành, ủng hộ Chính phủ, phát huy vai trò chủ động, nâng cao tính tự cường và khả năng cạnh tranh để cùng vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, sớm khôi phục lại hoạt động kinh tế, hướng tới tương lai, đưa ASEAN trở thành điểm đến mới hấp dẫn các nhà đầu tư…

Nhìn chung, Hội nghị Cấp cao ASEAN 36 đã diễn ra thành công tốt đẹp với việc các nước đạt được sự thống nhất cao, đưa ra được Tuyên bố chung của Hội nghị về một khu vực ASEAN an toàn, đoàn kết, gắn kết và chủ động thích ứng; đặc biệt là phòng ngừa dịch bệnh tốt, không để làn sóng dịch COVID-19 thứ hai trở lại khu vực này. Các thành viên ASEAN đã đoàn kết để cùng nhau phát triển kinh tế-xã hội, phục hồi kinh tế sau đại dịch. ASEAN cũng nhất trí cần đoàn kết hơn nữa, thống nhất cao hơn nữa để xây dựng một khu vực ASEAN hòa bình, đoàn kết, hữu nghị, thịnh vượng. Đó là những điều các nước ASEAN mong muốn trong hợp tác với các đối tác lớn để cùng nhau vượt qua đại dịch COVID-19.
Đánh giá về vai trò của Việt Nam, lãnh đạo nhiều nước cũng như dư luận quốc tế đều cùng chung nhận định Việt Nam đã hoàn thành tốt vai trò Chủ tịch ASEAN trong 6 tháng vừa qua và tổ chức thành công Hội nghị Cấp cao ASEAN 36, đồng thời đánh giá cao khả năng dẫn dắt và tổ chức của Việt Nam trong các vấn đề chung của khu vực và thế giới./.

Trọng Đức (tổng hợp)

Lưu ra file

Các tin khác